Kostir og gallar við open source vefumsjónarkerfi
Frjáls og opin vefumsjónarkerfi (open source CMS) hafa tekið stórstígum framförum undanfarin ár og mörg þeirra eru orðin samanburðarhæf við séreignahugbúnað (proprietary CMS).
Helstu kostir
Flest þessi kerfi eiga það öll sameiginlegt að sjálfur hugbúnaðurinn er ókeypis og hægt að sækja hann af netinu án skuldbindinga. Kostnaður vegna vinnu við uppsetningu og aðlögun er síðan háður því hversu þægileg viðkomandi kerfi eru í uppsetningu og notkun.
Fyrir vinsæl opin vefumsjónarkerfi er til töluverður fjöldi viðbóta sem flestar eru ókeypis. Einnig þekkist að greiða þurfi fyrir ákveðnar sérhæfðar viðbætur, en þá fylgir oft með í kaupunum þjónusta viðkomandi söluaðila og trygging fyrir áframhaldandi þróun.
Kunnáttumaður getur verið fljótur að setja upp einfalda frumútgáfu af vefsvæði sem meðfylgjandi útliti sem strax er hægt að prófa sig áfram með. Ef ætlunin er að kaupa vefumsjónarkerfi er eðlilegt að vinnuferlið hefjist á því að aflað sé tilboða og til þess þarf að greina þarfir fyrirfram.
Færa má rök fyrir því að opin vefumsjónarkerfi séu í eðli sínu ótryggari en séreignahugbúnaður þar sem þrjótar hafi aðgang að öllum frumkóða. En svo fremi sem þess er gætt að opin vefumsjónarkerfi séu uppfærð samviskusamlega þegar út koma nýjar útgáfur á þetta ekki að vera vandamál, enda er aðgangur að frumkóðanum tvíeggja sverð.
Helstu gallar
Þótt auðvelt sé að setja upp opin vefumsjónarkerfi í frumuppsetningu og meðfylgjandi útliti þarf kunnáttumenn til að sinna aðlögun á virkni og framsetningu. Jafnvel þótt einhver starfsmaður innan fyrirtækis treysti sér til að setja upp prufuútgáfu af nýjum vef er ekki þar með sagt að viðkomandi hafi getu né áhuga á að sinna daglegum rekstri þess.
Fyrir þau opnu vefumsjónarkerfi sem líf er í er að finna vettvang fyrir skoðanaskipti og leiðbeiningar á vefnum. Þar má finna svör við spurningum og senda inn nýjar í þeirri von að þeim verði svarað, en óneitanlega er skilvirkara að hafa milliliðalausan aðgang að sérfræðingum sem geta brugðist strax við og svarað öllum spurningum.
Það er því mikilvægt að hafa góðan samstarfsaðila sem þekkir viðkomandi kerfi til hlítar og hægt er að leita til. Á jafn litlu markaðssvæði og Ísland er, getur verið áskorun að finna þjónustuaðila sem hefur ekki aðeins ítarlega þekkingu og reynslu af viðkomandi vefkerfi, heldur einnig á að skipa nægilegum mannskap til að geta sinnt kröfuhörðum viðskiptavinum. Það er því ekki síður mikilvægt að velja vefumsjónarkerfi út frá því hvaða þjónustuaðilar standa til boða.
Opin vefumsjónarkerfi eru að mestu eða öllu leyti unnin í sjálfboðavinnu, þannig að þróun þeirra er háð því að lykilmenn missi ekki áhugann og snúi sér að öðru. Þess eru ýmis dæmi að forritarahópur að baki frjálsum og opnum hugbúnaðarverkefnum hafi klofnað vegna innbyrðis ágreinings eða verkefni hafi verið algerlega háð einum eldhuga og lamast þegar hans nýtur ekki lengur við. Hugbúnaðarkerfi sem greitt er fyrir eru ekki eins háð áhuga lykilmanna, þar sem fjárhagslegur hvati er til þess að ráða hæfa menn í stað þeirra sem kunna að snúa sér að öðru.
Það er einnig veikleiki verkefna sem unnin eru í sjálfboðavinnu að það kunna að vera þeir hlutir sem eru "skemmtilegir og spennandi" sem fá mesta athygli, meðan önnur mikilvæg atriði sitji á hakanum.
Samantekt
Frjáls og opin vefumsjónarkerfi hafa ýmsa kosti og fyrir marga eru þau hagkvæmasti kosturinn sem stendur til boða. Hafa verður í huga að upphafskostnaður við hugbúnað er ekki nema lítill hluti þess beina og óbeina kostnaðar sem fylgir rekstri og viðhaldi vefsvæðis - þar skiptir traustur og áreiðanlegur samstarfsaðili gríðarlega miklu máli.
Ef hins vegar keyptur er séreignahugbúnaður sem þróaður er og viðhaldið af viðkomandi þjónustuaðila, fylgir kaupunum aðgangur að bestu fáanlegu sérfræðiþekkingu. Þegar gerðar eru kröfur um aðlögun útlits og sérforritun getur kostnaður við hugbúnaðarleyfi verið fljótur að skila sér í sparnaði við skilvirkari vinnu og auknum þægindum.

